ბოლო წლებში ბიზნესის წარმატება მხოლოდ ფინანსური შედეგებით აღარ იზომება. სულ უფრო მეტი კომპანია აცნობიერებს, რომ გრძელვადიანი განვითარებისთვის აუცილებელია გარემოზე ზრუნვა, სოციალური პასუხისმგებლობა და გამჭვირვალე მმართველობა. სწორედ ამ მიდგომას აერთიანებს ESG - ჩარჩო, რომელიც კომპანიებს ეხმარება, საქმიანობა უფრო მდგრადი და პასუხისმგებლობიანი გახადონ.
ამავდროულად, გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნები (SDGs) ბიზნესს კონკრეტულ მიმართულებებს სთავაზობს, თუ როგორ შეუძლია დადებითი გავლენა მოახდინოს გარემოსა და საზოგადოებაზე. ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მათ შორის არის SDG 12 - პასუხისმგებლობიანი მოხმარება და წარმოება.
რა არის ESG?
ESG აერთიანებს სამ ძირითად მიმართულებას:
E - Environmental (გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობა)
ეს მიმართულება აფასებს, როგორ ზემოქმედებს კომპანია გარემოზე და რას აკეთებს ამ ზემოქმედების შესამცირებლად. მასში შედის:
- ნარჩენების ეფექტიანი მართვა;
- რესურსების რაციონალური გამოყენება;
- დაბინძურების შემცირება;
- კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული ღონისძიებები;
- ცირკულარული მიდგომების დანერგვა.
S - Social (სოციალური პასუხისმგებლობა)
სოციალური მიმართულება მოიცავს თანამშრომლებზე, მომხმარებლებზე და საზოგადოებაზე ზრუნვას. ეს გულისხმობს:
- უსაფრთხო სამუშაო გარემოს;
- თანასწორობასა და მრავალფეროვნებას;
- განათლებისა და საზოგადოების მხარდაჭერას;
- თანამშრომლების განვითარებას;
- მომხმარებელზე პასუხისმგებლიან დამოკიდებულებას.
G - Governance (კორპორაციული მმართველობა)
კორპორაციული მმართველობა გულისხმობს კომპანიის საქმიანობის გამჭვირვალობას, ეთიკურ ბიზნესპრაქტიკას, კანონმდებლობის დაცვასა და პასუხისმგებლიან გადაწყვეტილებებს.
ESG აღარ არის მხოლოდ საერთაშორისო კომპანიების მოთხოვნა. დღეს ის კონკურენტუნარიანი ბიზნესის ერთ-ერთ მთავარ სტანდარტად მიიჩნევა და სულ უფრო ხშირად განსაზღვრავს ინვესტორების, პარტნიორებისა და მომხმარებლების არჩევანს.
რა არის SDG 12?
გაეროს მდგრადი განვითარების მე-12 მიზანი (SDG 12 - პასუხისმგებლობიანი მოხმარება და წარმოება) მიზნად ისახავს ბუნებრივი რესურსების ეფექტიან გამოყენებას, ნარჩენების შემცირებასა და მდგრადი წარმოებისა და მოხმარების ხელშეწყობას.
ამ მიზნის მთავარი მიმართულებებია:
- რესურსების რაციონალური გამოყენება;
- ნარჩენების პრევენცია, შემცირება და გადამუშავება;
- მდგრადი ბიზნესპრაქტიკის დანერგვა;
- გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების შემცირება;
- მომხმარებლებისა და ბიზნესის ცნობიერების ამაღლება.
SDG 12 გვახსენებს, რომ მდგრადი განვითარება იწყება ყოველდღიური გადაწყვეტილებებით - როგორც კომპანიების, ისე თითოეული ადამიანის მხრიდან.
როგორ უკავშირდება SDG 12 ESG-ს?
ESG არის ის პრაქტიკული ინსტრუმენტი, რომლის საშუალებითაც კომპანიები მდგრადობის პრინციპებს ყოველდღიურ საქმიანობაში ნერგავენ. SDG 12 კი განსაზღვრავს იმ გლობალურ მიზანს, რომლის მიღწევაშიც ბიზნესს მნიშვნელოვანი როლი აკისრია.
თეგეტა გრინ პლანეტის როლი
თეგეტა გრინ პლანეტი 2022 წლიდან ფუნქციონირებს და ერთ-ერთი პირველი ორგანიზაციაა საქართველოში, რომელმაც გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ავტორიზაცია მოიპოვა მწარმოებლის გაფართოებული ვალდებულების (მგვ) ფარგლებში.
ორგანიზაცია უზრუნველყოფს გამოყენებული საბურავების, ზეთებისა და აკუმულატორების ნარჩენების შეგროვებას, ტრანსპორტირებასა და მართვას მოქმედი გარემოსდაცვითი მოთხოვნების შესაბამისად. ამ საქმიანობით ის ხელს უწყობს რესურსების უფრო პასუხისმგებლიან გამოყენებას და გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების შემცირებას.
თეგეტა გრინ პლანეტის საქმიანობა განსაკუთრებით ეხმიანება ESG-ის გარემოსდაცვით (Environmental) მიმართულებას. გარდა ამისა, ორგანიზაცია აქტიურად მუშაობს გარემოსდაცვითი განათლებისა და ცნობიერების ამაღლებაზე, თანამშრომლობს სკოლებთან, უნივერსიტეტებთან, ბიზნესსა და პარტნიორ ორგანიზაციებთან, რითაც მხარს უჭერს ESG-ის სოციალურ (Social) კომპონენტსაც.
ამასთანავე, კანონმდებლობასთან შესაბამისი საქმიანობა, ბიზნესთან გამჭვირვალე თანამშრომლობა და პასუხისმგებლობიანი პროცესების მართვა ESG-ის მმართველობით (Governance) მიმართულებასაც შეესაბამება.
მდგრადობა საერთო პასუხისმგებლობაა
ESG და SDG 12 გვიჩვენებს, რომ მდგრადი განვითარება მხოლოდ სახელმწიფოების ან გარემოსდაცვითი ორგანიზაციების პასუხისმგებლობა არ არის. ეს არის საერთო მიზანი, რომლის მიღწევაშიც ბიზნესს, საზოგადოებასა და თითოეულ მოქალაქეს საკუთარი როლი აქვს.
სწორედ ამიტომ, კომპანიები, რომლებიც დღეს პასუხისმგებლიან გადაწყვეტილებებს იღებენ, არა მხოლოდ გარემოს დაცვაში შეაქვთ წვლილი, არამედ ქმნიან უფრო მდგრად, კონკურენტუნარიან და წარმატებულ მომავალს. ამ პროცესში კი ისეთი ორგანიზაციები, როგორიცაა თეგეტა გრინ პლანეტი, მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ როგორც პრაქტიკული გარემოსდაცვითი საქმიანობით, ისე საზოგადოებაში პასუხისმგებლობიანი დამოკიდებულების გაძლიერებით.